Foliumzuur

Carola Siksma-Ruiters december 7th, 2017

foliumzuurWaarom moet je als je zwanger wilt worden foliumzuur slikken? Dat is het dringende advies dat je krijgt als je zwanger wilt worden. De belangrijkste reden is dat je hiermee afwijkingen van je baby kunt voorkomen zoals een hazenlip en een open ruggetje.

Foliumzuur tekort

Foliumzuur is een ander woord voor vitamine B11. Deze vitamine helpt bij de ontwikkeling van een gezond functionerend zenuwstelsel maar ook het immuunsysteem van je baby. Deze vitamine is ook belangrijk voor de vorming van rode bloedcellen en het beenmerg. Een tekort kan er bovendien voor zorgen dat voedingsstoffen minder goed door de darmen worden opgenomen. Dan kan er sprake zijn van vermoeidheid, slechte eetlust en afname van het lichaamsgewicht.
Je kunt wel stellen dat foliumzuur goed is voor de hele ontwikkelingsgroei van je kindje vanaf de eerste dag van de bevruchting!
Het is wetenschappelijk aangetoond dat foliumzuur de kans op een open ruggetje, hazenlip of open gehemelte verkleint en er zijn aanwijzingen dat een tekort zou kunnen leiden tot hart- en vaatafwijkingen. Redenen genoeg dus om vitamine B11 te slikken als je zwanger wilt worden!

Wat is foliumzuur precies?

Deze vitamine kan ons lichaam niet zelf maken maar krijgen we via voedsel binnen, het zit in volkorenbrood, gekookte eieren, fruit, in groene groenten zoals spinazie, spruitjes, broccoli en in mindere mate in melk en melkproducten. Als je gezond en gevarieerd eet krijg je voldoende vitamine B11 binnen. Zwangere vrouwen hebben echter wat extra's nodig en dat kun je niet compenseren met voeding, dan zou je per dag bergen spinazie of broccoli moeten eten!

Hoeveel foliumzuur heeft een zwangere nodig?

Per dag heeft een volwassene 300 microgram nodig. Wil je graag zwanger worden of ben je al zwanger, dan is het advies om naast je dagelijkse voeding 400 tot 500 microgram in te nemen. De tabletten zijn zonder recept verkrijgbaar bij apotheek of drogisterij. Of kies voor een multivitamine tablet speciaal voor zwangere waar vitamine B11 in verwerkt is.

Is te veel foliumzuur gevaarlijk?

Als je per dag enorm veel groene groente neemt en foliumzuur dus op een natuurlijke manier binnenkrijgt is dat niet schadelijk. Maar te veel aan foliumzuur in de vorm van capsules of tabletten is een ander verhaal. Bij voeding moet het foliumzuur namelijk vrijgemaakt worden, bij kunstmatige vitamines niet. Daarom zijn er maximale hoeveelheden die je mag innemen. Deze is voor zwangere vrouwen gesteld op 1000 microgram per dag.

Zijn er bijwerkingen?

Bij normaal gebruik en inname, zonder de dosering te overschrijden, zijn er geen bijwerkingen bekend.

Wanneer start je met slikken van foliumzuur?

Het advies luidt om vier weken voor de bevruchting met het slikken van foliumzuurtabletten te starten. Je lichaam heeft namelijk een paar weken nodig om het foliumzuur op te nemen. Je kunt er dus mee beginnen als je stopt met anticonceptie zoals de pil. Per dag neem je een tablet en je slikt deze door totdat je tien weken zwanger bent. Daarna kun je foliumzuur door blijven slikken, maar je lichaam kan nu weer voldoende uit je dagelijkse voeding halen. Raak je plotseling zwanger, start dan direct met het slikken van foliumzuur.

Is het erg om voor lange termijn foliumzuur te slikken?

Het kan natuurlijk langer duren voordat je zwanger bent. Dat maakt het lastig om te bepalen wanneer je moet beginnen met slikken. Gezondheidsinstanties geven aan dat het niet erg is om voor een lange termijn (denk aan maanden of een jaar) vitamine B11 in te nemen. Maar inmiddels is er een ander onderzoek bekend:

Foliumzuur en obesitas

Voorjaar 2017 maakte biomedisch wetenschapper Sara Pauwels van de KU Leuven bekend dat er een link is tussen te lang foliumzuur slikken tijdens de zwangerschap en obesitas. Zij en haar team volgde 150 zwangere vrouwen en hun kinderen en wat bleek: vrouwen die meer dan zes maanden voor hun zwangerschap foliumzuur slikte en bij vrouwen die de hele zwangerschap foliumzuur bleven slikken waren de genen van hun kinderen die te maken hebben met obesitas veranderd. Haar advies zou zijn om na 12 weken zwangerschap te stoppen met slikken. Het is volgens haar ook niet nodig om een multivitamine te slikken, alleen als er sprake is van een aangetoond vitaminetekort.
De Gezondheidsraad houdt een vinger aan de pols maar wil hun advies echter nog niet aanpassen, ze stelt dat ze niet op basis van één onderzoek hun adviezen gaan wijzigen.
Pauwels en haar team wil de controlegroep kinderen graag terugzien in de kleutertijd om echt iets te kunnen zeggen over het verband tussen te lang slikken en obesitas.

Pas op voor een vitamine B12 gebrek bij slikken foliumzuur

Naast vitamine B11 is vitamine B12 nodig voor de stofwisseling van foliumzuur. Als de zwangerschap wat langer uitblijft maar je slikt wel al die tijd foliumzuur, dan heeft je lichaam voor een groot deel de vitamine B12 gebruikt om het foliumzuur om te zetten. Dan kan er sprake zijn van een vitamine B12 tekort en dit wordt in verband gebracht met een miskraam.
Een multivitamine zou dan beter zijn. Hierin is de juiste hoeveelheid foliumzuur en vitamine B12 op elkaar afgestemd.

Zorg voor goede opname van vitamine B11

Foliumzuur via een tablet gaat makkelijker dan via voeding. Maar je kunt zelf ook zorgen voor een goede opname van de belangrijke stoffen uit deze pil. Als je veel en langdurig een glaasje alcohol nuttigt kan dit leiden tot foliumzuur tekort. Met alcohol verstoor je namelijk de opname van vitamine B11.
Vitamine C trouwens is juist weer goed voor het zwangere lichaam, deze vitamine zorgt ervoor dat foliumzuur goed wordt opgenomen.

Wanneer vragen om deskundige hulp

Als je al eerder te maken hebt gehad met een kindje met een open ruggetje, als jij en je partner zelf met een open ruggetje zijn geboren en als er epilepsie of suikerziekte in de familie voorkomt, raadpleeg dan je huisarts of gynaecoloog. Ook als je meerdere miskramen hebt gehad; ga dan niet zelf aan de slag met foliumzuur slikken, maar vraag advies voor de juiste dosering!