Baby tv, ja of nee?

Carola Siksma-Ruiters december 14th, 2017

baby tvIs baby tv nu wel of niet verstandig voor je kindje? Als je de laatste onderzoeken mag geloven moet je er voorzichtig mee zijn. Maar onderzoeken zijn soms ook verwarrend en soms tegenstrijdig. Waar moet je nu op letten als ouder? We zetten alle pro's en contra's voor op een rij. Nog voor de eerste verjaardag gebruikt 45% al een tablet, blijkt uit onderzoek. Jonge kinderen besteden steeds meer tijd aan schermen van tablets en smartphones. In 2015 spendeerden kinderen van 1 tot 4 jaar dagelijks al twee keer zo lang op een tablet dan in 2012. Bron: Iene Miene Media van Nederlands jeugdinstituut.

Dit zijn enkele onderzoeken die aangeven dat te veel baby tv onverstandig is:

Je kind loopt kans om te dik te worden

In 2014 toonde wetenschappers aan dat kinderen die vaak voor de tv zitten te dik worden. Voor dit onderzoek werden 2000 kinderen door medewerkers van de VUmc, AMC en GGD Amsterdam onderzocht die dagelijks meer dan twee uur tv keken. Deze kinderen hadden een grotere buikomvang dan kinderen die minder tv keken. Dit effect dat werd waargenomen bij kinderen van vijf- en zesjarige leeftijd. Kinderen die al op jonge leeftijd te zwaar zijn hebben later een grotere kans op diabetes en hart- en vaatziekten.

Je kind wordt er dom van

Niet alleen wordt je kind ongezonder van tv kijken, het maakt je kind ook dommer. Manfred Spitzer, psychiater en geheugenonderzoeker onderzocht het gedrag van jonge kinderen en stelt dat kinderen niets leren van het vegen over een schermpje. In zijn boek Digiziek stelt hij dat tablets en smartphones niet alleen voor een taalachterstand zorgen maar dat kinderen daardoor ook te weinig bewegen en concentratieproblemen krijgen. Hij maakt zich grote zorgen over het onvoldoende ontwikkelen van de motoriek en zintuigen. Kinderen moeten met al hun zintuigen ervaren en voelen dat lukt niet met een 'monotome swipe'. Kleintjes die al vroeg met hun handen spelen zijn later bijvoorbeeld beter in wiskunde. Andere wetenschappelijke onderzoeken uit bijvoorbeeld Amerika, onderschrijven deze stelling.

Je kind wordt er bijziend van

Urenlang staren naar een scherm is zeker ook niet goed voor de ontwikkeling van de ogen. Oogarts Caroline Klaver van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam ziet het aantal jonge bijziende kinderen snel toenemen als gevolg van het lang naar schermpjes staren en te weinig buiten spelen. Nu al is één op de negen kinderen van negen jaar en ouder al bijziend. 'Als bijziendheid voor het tiende jaar wordt ontwikkelt dan loop je het risico op latere leeftijd slechtziend of zelfs blind te worden', stelt Klaver. Als lichtgevoelige cellen verdwijnen is er niets meer aan te doen. De helft van twintigjarigen is momenteel bijziend en dit aantal neemt alleen maar toe. Daarom is het Oogfonds een campagne gestart.

 

Je kind krijgt er gedragsproblemen door

Is je kind tussen de twee en drie jaar oud en mag deze elke dag meer dan één uur per dag tv kijken, dan loopt deze de kans op gedragsproblemen. Voor schoolgaande kinderen was het verband al gelegd, maar dat is nu ook voor peuters aangetoond door het Erasmus MC. Als je geen kind wilt dat agressief is, overactief is, ongehoorzaam is, concentratie- of slaapproblemen heeft , laat je kind dan niet overmatig televisie kijken, stelt onderzoekster Marina Verlinden.

Tips voor samen gezond tv kijken

Natuurlijk zijn er ook voorstanders van baby televisie. Niet alleen tv is de zendtijd, ook die van de smartphone, tablet en laptop! Beeldschermen zijn niet meer weg te denken en een integraal onderdeel van ons leven geworden. Als je even een klusje moet doen is het niet erg om je kindje even tv te laten kijken. Dat je kind niets leert van het kijken naar een scherm is volgens sommige deskundigen achterhaald. Je baby en dreumes kan wel degelijk leren bij het kijken naar een programma, maar voor alles geldt: met mate! Hieronder wat tips om je kind op een gezonde manier tv te laten kijken:

  • Interactie tussen ouder en baby is het allerbelangrijkste, zo worden essentiële verbindingen in de hersens aangelegd. Je kind leert samen met jou te fietsen en een boekje lezen, dus leer je je kindje ook samen tv te kijken. Zo vindt er veel meer interactie plaats en kun je inspelen op wat er op tv gebeurt en daar vragen over stellen. Dan is het ook leerzaam.
  • Als je samen kijkt kun je ook zien hoe je kindje reageert op de stroom prikkels en eventueel ingrijpen als je kindje schrikt.
  • Zoek een programma uit dat geschikt is voor jouw kindje. Dat er dingen worden herhaald is helemaal niet erg, dat vinden kleintjes juist leuk!
  • Kijk met mate. Stel een maximum schermtijd in per dag, zet anders de stopwatch of een eierwekker voor een goed signaal.
  • Geef zelf het goede voorbeeld. Als je zelf veel tijd achter tv, smartphone of tablet zit, geef je daarmee een kind het idee dat dit normaal is. Waarom zou je kind dat dan niet mogen? Leer je kind dat er elke dag maar een bepaalde tijd gekeken mag worden.
  • Laat je kindje duidelijk weten dat deze even mag kijken en kondig van te voren aan wanneer het klaar is. Dan is de overgang niet zo groot.
  • Zet de tv op bepaalde tijden aan. Leer je kind dat er een tijd is van televisie kijken en een tijd voor andere dingen.

Hoe lang mag een kind tv kijken?

In Nederland zijn er geen officiële richtlijnen voor tv kijken, internetten of gamen. De Stichting Mijn Kind Online geeft wel adviezen:
tot 2 jaar: 5 minuten per dag samen kijken en een paar keer per week samen surfen op het net.
van 2 tot 4 jaar: 5 tot 10 minuten per keer met een maximum van 30 minuten per dag.
van 4 tot 6 jaar: 10 a 15 minuten per keer met een maximum van 1 uur per dag.

Online baby tv kijken

Tegenwoordig verliest de tv haar glans en winnen de andere media terrein. Online zijn er steeds meer programma's te vinden die zich helemaal richten op de allerkleinsten. Deze programma's bieden korte filmpjes, spelletjes, liedjes en verhaaltjes voor baby's en peuters tot 3 jaar oud. Uiteraard met een rustig tempo en uitgevoerd in voor kleintjes aansprekende kleuren. Je kunt deze op verschillende televisiekanalen via de satelliet ontvangen en ze worden regelmatig herhaald. Met een beetje geluk Nederlands gesproken en reclame vrij.

Dit zijn een aantal populaire baby-tv zenders

babytv.com
babytvchannel.nl
babytv.com
kids-tube.nl/baby-filmpjes/babytv-filmpjes/

Populaire programma's voor peuters:

Teletubbies
nijntje
Bumba
Woezel en Pip
Het Zandkasteel
Sesamstraat
Buurman & Buurman
Dora
Thomas de Trein
Bibaboerderij

Wil je meer lezen over media opvoeding?

Het Nederlandse Jeugdinstituut heeft een speciale Toolbox Mediaopvoeding ontwikkeld met tips en adviezen.