Veilig slapen: over wiegendood, matras en beddengoed

Pauline Oosterbaan augustus 8th, 2016

Veilg slapen weigendoodJe baby slaapt wat af die eerste maanden! Dat betekent dat je veel aandacht moet besteden aan een zo'n veilig mogelijke slaapomgeving voor je baby. Daar hoort bij: het kiezen van een goed matras, verantwoord beddengoed, een veilige wieg en ledikant, een slaapzak en veilige slaapartikelen. Je wilt er tenslotte alles aan doen om wiegendood te voorkomen.

Wiegendood

Als een ogenschijnlijk gezond kindje plotseling overlijdt door een onduidelijke oorzaak, meestal in zijn slaap in zijn eigen bedje, spreken we van wiegendood.
Wetenschappers vermoeden dat wiegendood te maken heeft met onvoldoende ontwikkelde functies van het ademhalingscentrum en van de hersenen. Gelukkig is het aantal wiegendood gevallen enorm gedaald. In 1984 ging het nog om 1,2 gevallen per 1000 levend geborenen, in 2006 om 0,06. Dit komt vooral door goede voorlichting aan aanstaande en jonge ouders hoe je een kindje veilig te slapen legt. Buikligging, warmtestuwing, belemmering van de ademhaling, onveilig bedmateriaal, roken en onveilig samen slapen zijn allemaal factoren die het risico op wiegendood kunnen verhogen. Er zijn ook factoren die het risico voor wiegendood verlagen zoals het geven van borstvoeding en het gebruik van een fopspeen omdat dit de 'wekbaarheid' van de baby verhoogt.

Aanbeveling voor het veilig slapen

De eerste twee weken zit je baby nog helemaal in de foetushouding en mag je de baby afwisselend op de rechterzij en linkerzij te slapen leggen. Na deze twee weken luidt het advies om de baby nooit op de buik, maar alleen op de rug te leggen en het hoofdje van de baby daarbij afwisselend naar links en rechts te draaien om afplatting van de schedel te voorkomen. Maar let op: als je kindje ziek is geven deskundigen aan dat het beter is om je baby op zijn zij te leggen; want als je kindje moet overgeven zou het kunnen stikken in zijn braaksel! Alleen als je baby wakker is mag deze onder toezicht in de box of op een speelkleed op de buik te spelen worden gelegd. Dat is goed voor de ontwikkeling van hoofd- en nekspieren en de motorische ontwikkeling!

Warmtestuwing en rebreathing

Als je baby het te warm krijgt, bijvoorbeeld door te dik beddengoed, te warme kleding, te hoge babykamertemperatuur, te veel zonnestralen op wieg, of ledikant of autostoel (!) bestaat de kans op warmtestuwing. Je kind kan zijn warmte dan niet goed kwijtraken, de lichaamstemperatuur stijgt en het hartje van je baby moet te hard pompen. Het gebruik van een dekbed tot twee jaar en een vachtje wordt daarom afgeraden, evenals een elektrische deken. Gebruik een kruik alleen om het bedje voor te verwarmen en haal deze weg als je de baby in zijn bedje legt.

Rebreathing is het verschijnsel als je kind zijn uitgeademde lucht weer inademt doordat hij met zijn gezicht te dicht op het materiaal van beddengoed, matras of knuffel ligt. Deze lucht bevat te veel CO2 en te weinig zuurstof waardoor je baby kan stikken. Daarom moet het beddengoed en de wanden van de wieg en ledikant altijd luchtdoorlatend zijn en mogen er geen kussens, hoofdbeschermers of grote knuffels in het bedje liggen. Je mag je baby ook nooit vastleggen in zijn bedje want dan kan hij zich vastdraaien en met het gezicht in het matras komen te liggen. Warmtestuwing en rebreathing verhogen de kans op wiegendood.

Tips voor een veilig slaapklimaat:

  • Leg je baby na de eerste twee weken niet op de buik te slapen.
  • Gebruik geen dekbed totdat je kind twee jaar is.
  • Controleer de temperatuur van de babykamer, de ideale temperatuur ligt tussen de 16 en 18 graden, ventileer de kamer regelmatig.
  • Kleed je kindje niet te warm, een pyjamaatje met een slaapzak en een dekentje is voldoende. Je baby reguleert zijn warmte via zijn hoofdje, zet daarom na de eerste dagen geen mutsje meer op. Het controleren van je baby's temperatuur doe je via de voetjes, niet via zijn hoofdje. Voelen deze lekker warm dan is het goed. Heeft je baby zweethaartjes? Dan heeft je kindje het duidelijk te warm!
  • Zorg verder voor een goed aansluitende slaapzak waar je kind niet in kan wegzakken en maak het bedje kort en strak op (zie hieronder voor uitleg). Stop dekens en lakens goed in aan de zijkanten en voeteneinde.
  • Wil je dat je baby dicht bij je slaapt? Leg het dan bij voorkeur niet in het ouderlijk bed tussen kussens en dekbed maar liever in een wiegje naast je bed of co-sleeper. Meer over samen slapen.
  • Rook niet in bijzijn van je baby, het is aangetoond dat dit risicoverhogend werkt.
  • Zorg voor rust en regelmaat, te veel prikkels kunnen zorgen voor een verstoord slaapritme.

Veilig babymatras

Je baby brengt ongelooflijk veel tijd door in zijn bedje. Dan mag je best investeren in een goed en veilig matras. Hoe koop je nu een veilig babymatras? We hebben alle aandachtspunten voor je op een rij gezet.  Tips over babymatrassen.

Beddengoed: wollen, synthetische of katoenen deken?

Een paar jaar geleden is er onderzoek gedaan naar het verschil tussen wollen, synthetische of katoenen dekens. De uitkomst van dit onderzoek laat nauwelijks verschillen zien tussen deze dekens, ze kunnen dan ook allemaal veilig worden gebruikt mits ze niet te dik zijn en er niet te veel lagen worden gebruikt.
Meer over beddengoed en opmaken babybed.

Meer over veilig slapen: wieg, ledikant, cosleeper, campingbed

Meer over veilig slapen: slaapzak, kruik en slaapartikelen